Öl­kə­mi­zin mil­li ma­raq­la­rı ət­ra­fın­da sıx bir­ləş­mə

26.11.2018 19:05
654
Öl­kə­mi­zin mil­li ma­raq­la­rı ət­ra­fın­da sıx bir­ləş­mə

Azər­bay­can müs­tə­qil­lik qa­zan­dıq­dan son­ra xa­ric­də ya­şa­yan soy­daş­la­rı­mı­zın təş­ki­lat­lan­ma­sı mə­sə­lə­si ideo­lo­ji və ta­ri­xi əhə­miy­yət da­şı­yan bir prob­lem ola­raq diq­qət­də da­yan­dı. Məhz bu­na na­il ol­maq üçün döv­lə­tin ide­ya-si­ya­si tə­mə­li­ni ya­rat­maq, onun iq­ti­sa­di qüd­rə­ti­nə və si­ya­si nü­fu­zu­na güc­lü inam for­ma­laş­dır­maq tə­ləb olu­nur­du.


Xa­tır­la­daq ki, o vax­ta qə­dər ar­tıq mil­li döv­lət­çi­lik dü­şün­cə­si özü­nü va­hid ideo­lo­ji kon­sep­si­ya ki­mi təs­diq et­miş­dir. Ümum­mil­li li­der­miz Hey­dər Əli­ye­vin bö­yük fə­da­kar­lıq­lar ba­ha­sı­na aya­ğa qal­dır­dı­ğı Azər­bay­can döv­lə­ti bü­tün dün­ya azər­bay­can­lı­la­rı­nın da­yaq nöq­tə­si­nə çev­ril­di.


Öl­kə baş­çı­sı lham Əli­ye­vin öl­kə dip­lo­mat­la­rı­nın iş­ti­ra­kı ilə ke­çir­di­yi mü­şa­vi­rə­də di­as­por təş­ki­lat­la­rı­na de­dik­lə­rin­dən: "Xa­ric­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı­lar bu və di­gər mə­sə­lə­lər­də sə­fir­lik­lə­rə öz kö­mə­yi­ni gös­tə­rə bi­lər­lər. Mən de­mək olar ki, sə­fər et­di­yim ək­sər öl­kə­lər­də Azər­bay­can di­as­po­ru­nun nü­ma­yən­də­lə­ri ilə gö­rüş­lər ke­çir­mi­şəm. Biz, bir tə­rəf­dən, on­la­rı qo­ru­ma­lı­yıq, mü­da­fiə et­mə­li­yik. Ça­lış­ma­lı­yıq ki, on­lar ya­şa­dıq­la­rı öl­kə­lə­rin bü­tün tə­bə­qə­lə­rin­də təm­sil olun­sun­lar. Həm ic­ra or­qan­la­rın­da, həm qa­nun­ve­ri­ci­lik or­qan­la­rın­da, həm də biz­nes sa­hə­sin­də on­la­rın möv­qe­lə­ri da­ha da güc­lən­sin. Yə­ni bu, bi­zim və­zi­fə­miz­dir. Ey­ni za­man­da, on­lar da öz doğ­ma və­tən­lə­ri­nə xid­mət et­mə­li, kö­mək gös­tər­mə­li­dir­lər".


Eks­pert­lər bil­di­rir­lər ki, pre­zi­den­tin 8 fev­ral 2006-cı il ta­rix­li sə­rən­ca­mı ilə 2006-cı il mar­tın 16-da Ba­kı şə­hə­rin­də Dün­ya Azər­bay­can­lı­la­rı­nın II Qu­rul­ta­yı­nın ke­çi­ril­mə­si də di­as­por qu­ru­cu­lu­ğu işi­nə ye­ni nə­fəs ver­mək­lə, əla­mət­dar ha­di­sə­lər­dən bi­ri ki­mi yad­da qal­dı. Qu­rul­tay­da Azər­bay­can di­as­po­ru­nun və­ziy­yə­ti mü­za­ki­rə edil­di, bu sa­hə­də ça­lı­şan təş­ki­lat­la­rın fəa­liy­yə­ti­nin əla­qə­lən­di­ril­mə­si işi­nin tək­mil­ləş­di­ril­mə­si, öl­kə hə­qi­qət­lə­ri­nin, xal­qı­mı­za qar­şı tö­rə­dil­miş ter­ror və soy­qı­rı­mı akt­la­rı ilə əla­qə­dar çox­say­lı fakt­la­rın dün­ya ic­ti­ma­iy­yə­ti­nə çat­dı­rıl­ma­sı­nın da­ha müa­sir me­tod­la­rı­nın ha­zır­lan­ma­sı, di­gər xalq­la­rın di­as­por təş­ki­lat­la­rı ilə əla­qə­lə­rin güc­lən­di­ril­mə­si mə­sə­lə­lə­ri xü­su­si­lə önə çə­kil­di.


O da qeyd olu­nur ki, Azər­bay­can di­as­po­ru­nun fəa­liy­yət kon­sep­si­ya­sı­nın ha­zır­lan­ma­sı ba­rə­də qə­ra­rın qə­bul edil­mə­si, dün­ya azər­bay­can­lı­la­rı­na mü­ra­ciə­tin, ha­be­lə Er­mə­nis­ta­nın Azər­bay­ca­na tə­ca­vü­zü ilə bağ­lı xü­su­si bə­ya­na­tın, iş­ğal olun­muş əra­zi­lər­də ta­ri­xi abi­də­lə­ri­mi­zin, mə­də­ni ir­si­mi­zin da­ğı­dıl­ma­sı ilə bağ­lı bey­nəl­xalq təş­ki­lat­la­ra mü­ra­ci­ət­lə­rin və di­gər sə­nəd­lə­rin qə­bu­lu is­tər təb­li­ğa­tı, is­tər­sə də sə­mə­rə­li əks-hü­cu­mun təş­ki­li ba­xı­mın­dan mü­hüm əhə­miy­yə­tə ma­lik idi ("qaf­qa­zin­fo.az").


Qeyd et­di­yi­miz ki­mi, müs­tə­qil­lik il­lə­ri Azər­bay­can di­as­po­ru­nun for­ma­laş­ma­sı­na, təş­ki­lat­lan­ma­sı­na da­ha da ge­niş şə­ra­it ya­rat­dı. Bey­nəl­xalq əla­qə­lə­rin qu­rul­ma­sı dün­ya azər­bay­can­lı­la­rı ara­sın­da həm­rəy­li­yin güc­lən­mə­si­nə, öl­kə­mi­zin mil­li ma­raq­la­rı ət­ra­fın­da sıx bir­ləş­mə­lə­ri­nə tə­kan ver­di.

Mil­li QHT Fo­ru­mu­nun pre­zi­den­ti Ra­uf Zey­ni­nin fik­rin­cə, ən bö­yük prob­lem­lər­dən bi­ri dün­ya azər­bay­can­lı­la­rı­nın xa­ri­ci öl­kə­lər­də olan təş­ki­lat­la­rı­nın ya­şa­dıq­la­rı öl­kə­lə­rin əra­zi­sin­də ic­ti­mai-si­ya­si pro­ses­lə­rə la­zı­mi sə­viy­yə­də in­teq­ra­si­ya ola bil­mə­mə­si­dir: "Təş­ki­lat­la­rı­mız ya­şa­dıq­la­rı öl­kə­lə­rin əra­zi­sin­də fəa­liy­yət gös­tə­rən bey­nəl­xalq təş­ki­lat­lar­la, QHT-lər­lə sıx əmək­daş­lıq et­mir­lər. Bu pro­se­si güc­lən­dir­mək, di­as­por əla­qə­lə­ri­ni ge­niş­lən­dir­mək məq­sə­di­lə bir çox öl­kə­lə­rin QHT-lə­ri ilə di­as­por fəa­liy­yə­ti­ni uz­laş­dır­maq fik­rin­də­yik. QHT-lər bö­yük bir dün­yə­vi hə­rə­kat­dır və on­la­rın bö­yük bir tri­bu­na­la­rı var. Əgər biz Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­ni dü­na­ya­ya çat­dır­maq is­tə­yi­rik­sə, önəm­li olan təş­ki­lat­la­rın tri­bu­na­la­rın­dan is­ti­fa­də et­mə­li­yik. Tə­əs­süf­lər ol­sun ki, düş­mən­lə­ri­miz biz­dən önə dü­şüb, ar­tıq bu tri­bu­na­lar­dan is­ti­fa­də edir­lər. Biz də öy­rən­mə­li və bu tri­bu­na­la­ra ya­xın­laş­ma­lı­yıq. Tək­cə Nov­ruz bay­ra­mın­da, soy­qı­rım, ma­təm gün­lə­ri­nin ke­çi­ril­mə­si ilə di­as­po­ra ki­fa­yət­lən­mə­mə­li­dir. Di­as­por fəa­liy­yə­ti va­hid bir mər­kəz­dən ge­dən ey­ni za­man­da bü­töv Azər­bay­can, mil­li ma­raq­lar uğ­run­da mü­ba­ri­zə apa­ran mo­bil, çe­vik, bey­nəl­xalq stan­dart­la­ra uy­ğun fəa­liy­yət gös­tə­rən bir qüv­və­yə çev­ril­mə­li­dir. Bu­nun üçün di­as­por­la sə­fir­lik­lər ara­sın­da mü­na­si­bət­lər də tən­zim­lən­mə­li­dir".


Mil­li Məc­li­sin de­pu­ta­tı Asim Mol­la­za­də bil­di­rir ki, dün­ya azər­bay­can­lı­la­rı­nın təş­ki­lat­lan­ma­sı yö­nün­də ad­dım­lar atı­la­raq, bir sı­ra öl­kə­lər­də mü­va­fiq Azər­bay­can təş­ki­lat­la­rı ya­ra­dı­lıb: "Təş­ki­lat­la­rın ya­ran­ma­sı­nın əsas sə­bəb­lə­ri Azər­bay­can re­al­lıq­la­rı­nı dün­ya­ya çat­dır­maq və müx­tə­lif öl­kə­lər­də ya­şa­yan azər­bay­can­lı­la­rın ya­şa­dıq­la­rı öl­kə­lər­də Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­nin təb­liğ edil­mə­si olub. Fran­sa, Ru­si­ya, Uk­ray­na, Tür­ki­yə, Bri­ta­ni­ya, Al­ma­ni­ya, İs­veç, Nor­veç və Da­ni­mar­ka­da di­as­po­ru­mu­zun fəa­liy­yə­tin­də get­dik­cə ak­tiv­lik mü­şa­hi­də olu­nur. Di­as­po­run in­ki­şa­fın­da in­ter­net sayt­la­rın, por­tal­la­rın da bö­yük ro­lu var. Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­nin dün­ya­ya çat­dı­rıl­ma­sı is­ti­qa­mət­lə­rin­də bu ki­mi iş­lə­rin gö­rül­mə­si çox önəm­li­dir. Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­nin in­ter­net va­si­tə­si ilə müx­tə­lif dil­lər­də dün­ya öl­kə­lə­rin­də ya­yım­lan­ma­sı di­as­po­run in­ki­şa­fı və azər­bay­can­çı­lı­ğın təb­li­ği üçün atı­lan mü­hüm ad­dım­lar­dan sa­yı­la bi­lər" (AZƏR­TAC).


"İrə­li Azər­bay­can" İc­ti­mai Bir­li­yi­nin səd­ri Ba­ba Ta­ğı­ye­vin fik­rin­cə, Azər­bay­can xal­qı­nın əvəz­siz mil­li sər­və­ti olan müs­tə­qil­li­yin əzm­lə qo­ru­nub sax­la­nıl­ma­sı, de­mok­ra­tik və hü­qu­qi döv­lət qu­ru­cu­lu­ğu is­ti­qa­mə­tin­də mü­hüm ad­dım­la­rın atıl­ma­sı, cid­di el­mi əsas­la­ra söy­kə­nən so­si­al-iq­ti­sa­di si­ya­sət stra­te­gi­ya­sı­nın re­al­laş­dı­rıl­ma­sı res­pub­li­ka­mı­zı in­ten­siv in­ki­şaf yo­lu­na çı­xa­rıb: "İn­ki­şaf və tə­rəq­qi yo­lun­da əl­də et­di­yi­miz bö­yük nai­liy­yət­lər­də, şüb­hə­siz, dün­ya­nın müx­tə­lif öl­kə­lə­rin­də ya­şa­yan, ürək­lə­rin­də azər­bay­can­çı­lıq ama­lı da­şı­yan həm­və­tən­lə­ri­mi­zin də müs­təs­na pa­yı var. Son qu­rul­tay da gös­tər­di ki, Azər­bay­ca­nın inam­la irə­li­lə­yə­rək iq­ti­sa­di ar­tım tem­pi­nə gö­rə dün­ya­nın li­der döv­lə­ti­nə çev­ril­mə­si, Cə­nu­bi Qaf­qaz­da əsas söz və nü­fuz sa­hi­bi ki­mi çı­xış et­mə­si dün­ya­nın müx­tə­lif öl­kə­lə­ri­nə sə­pə­lən­miş həm­və­tən­lə­ri­mi­zi da­ha da ruh­lan­dı­rıb, on­la­rın müs­tə­qil döv­lə­ti­mi­zin xoş­bəxt sa­ba­hı­na ina­mı­nı ar­tı­rıb. Qa­za­nıl­mış nai­liy­yət­lər öl­kə da­xi­lin­də mil­li bir­lik və və­tən­daş sül­hü­nün möh­kəm əsas­lar­la in­ti­şar tap­ma­sı­na, dün­ya azər­bay­can­lı­la­rı ara­sın­da həm­rəy­li­yin tə­min olun­ma­sı­na, on­la­rın ta­ri­xi Və­tən­lə əla­qə­lə­ri­nin ge­niş­lən­mə­si­nə sə­bəb olub. Dün­ya azər­bay­can­lı­la­rı­nın qu­rul­ta­yı­nın ke­çi­ril­mə­sin­də məq­səd isə he­sa­bat döv­rün­də di­as­por qu­ru­cu­lu­ğu is­ti­qa­mə­tin­də gö­rül­müş iş­lə­ri də­yər­lən­dir­mək, ha­be­lə xa­ric­də ya­şa­yan soy­daş­la­rı­mı­zın üz­ləş­di­yi bə­zi prob­lem­lə­ri, ya­şa­dıq­la­rın öl­kə­lə­rin iç si­ya­sə­ti­nə tə­sir im­kan­la­rı­nı öy­rən­mək, on­la­rın ta­ri­xi Və­tən­lə da­ha ge­niş əla­qə­lə­ri­nin qu­rul­ma­sı­na xid­mət edən təd­bir­lə­rin ha­zır­lan­ma­sı­nı tə­min et­mək­dən iba­rət idi. Pre­zi­dent İl­ham Əli­yev qu­rul­tay­da­kı çı­xı­şın­da de­di: "Mən he­sab edi­rəm ki, ən va­cib amil­lər­dən bi­ri di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın bir­li­yi­dir. Biz öl­kə da­xi­lin­də də, xa­ric­də də bir yer­də ol­ma­lı­yıq. Bir­lik bi­zi güc­lən­di­rir. Bir­lik ol­ma­sa, biz güc­lü ola bil­mə­rik. Bu ak­sio­ma­dır. Ona gö­rə he­sab edi­rəm ki, di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın fəa­liy­yə­ti­nin in­ki­şa­fı üçün biz bir­li­yi tam şə­kil­də tə­min et­mə­li­yik". Əgər 2006-cı il­də ke­çi­ril­miş II qu­rul­tay­da Azər­bay­ca­nın 46 sə­fir­li­yi və kon­sul­lu­ğu möv­cud idi­sə, ha­zır­da on­la­rın sa­yı ar­tıb. Bu sə­fir­lik­lə­rin ya­ra­dıl­ma­sın­da məq­səd tək­cə öl­kə­nin dip­lo­ma­tik mü­na­si­bət­lə­ri­nin ge­niş­lən­di­ril­mə­si de­yil, ey­ni za­man­da xa­ric­də fəa­liy­yət gös­tə­rən di­as­por təş­ki­lat­la­rı­nın əla­qə­lən­di­ril­mə­si və təş­ki­lat­lan­dı­rıl­ma­sı­dır. Döv­lət baş­çı­sı bü­tün sa­hə­lər­də yük­sək di­na­miz­lə in­ki­şaf edən Azər­bay­ca­nın bey­nəl­xalq are­na­da­kı nü­fuz və möv­qe­lə­ri­nin da­ha da güc­lən­di­ril­mə­si­ni, res­pub­li­ka­mız haq­qın­da ob­yek­tiv, dol­ğun in­for­ma­si­ya­la­rın dün­ya ic­ti­ma­iy­yə­ti­nə çat­dı­rıl­ma­sı­nı mil­li di­as­por təş­ki­lat­la­rı və xa­ric­də­ki sə­fir­lik­lə­ri­miz qar­şı­sın­da va­cib mə­sə­lə ki­mi mü­əy­yən­ləş­di­rib".


Ta­ğı­yev qeyd edir ki, son il­lər Cə­nu­bi Qaf­qaz­da hə­ya­ta ke­çi­ri­lən bü­tün qlo­bal ener­ji və kom­mu­ni­ka­si­ya la­yi­hə­lə­ri­nin lo­ko­mo­ti­vi qis­min­də çı­xış edən Azər­bay­can dün­ya­da ki­fa­yət qə­dər ta­nın­sa da, bu sa­hə­də hə­lə çox iş gö­rül­mə­li, er­mə­ni lob­bi­si­nin, bü­töv­lük­də isə an­ti-azər­bay­can­çı şə­bə­kə­nin öl­kə­mi­zə qar­şı apar­dı­ğı əks-təb­li­ğa­tın qar­şı­sı da­ha müa­sir, sə­mə­rə­li va­si­tə­lər­lə alın­ma­lı­dır ("xalq­ceb­he­si.az").


Mil­li Məc­lis səd­ri­nin müa­vi­ni Ba­har Mu­ra­do­va bil­di­rir ki, Azər­bay­can tək­cə Cə­nu­bi Qaf­qaz re­gio­nu­nun li­der döv­lə­ti ki­mi ta­nın­mır, ey­ni za­man­da, öl­kə­miz dün­ya si­ya­sə­tin­də eti­bar­lı tə­rəf­daş ki­mi ta­nı­nır, çox yük­sək bey­nəl­xalq nü­fu­za ma­lik­dir: "Çox­vek­tor­lu və sə­mə­rə­li xa­ri­ci si­ya­sət hə­ya­ta ke­çi­rən Azər­bay­ca­nın bey­nəl­xalq möv­qe­yi mü­tə­ma­di ola­raq möh­kəm­lə­nir, öl­kə­mi­zin dün­ya­da­kı ro­lu ar­tır. Azər­bay­can­la əmək­daş­lıq et­mək is­tə­yən öl­kə­lə­rin sa­yı­nın get­dik­cə art­ma­sı ol­duq­ca qü­rur­ve­ri­ci hal­dır. Öl­kə­miz dün­ya­nın ən mö­tə­bər qu­ru­mu olan BMT Təh­lü­kə­siz­lik Şu­ra­sı­na iki də­fə sədr­lik edib və bu, Azər­bay­ca­nın hə­ya­ta ke­çir­di­yi si­ya­sə­tə bey­nəl­xalq miq­yas­da ve­ri­lən yük­sək qiy­mə­tin ba­riz nü­mu­nə­si və ifa­də­si­dir. Res­pub­li­ka­mız gə­lən il BMT-dən son­ra ikin­ci bö­yük təş­ki­lat olan Qo­şul­ma­ma Hə­rə­ka­tı­na sədr­lik et­mə­yə baş­la­ya­caq. Bu da ol­duq­ca mü­hüm əhə­miy­yət kəsb edir. Bü­töv­lük­də isə, bey­nəl­xalq ic­ti­ma­iy­yət - dün­ya bir­li­yi Azər­bay­ca­na bö­yük hör­mət­lə ya­na­şır, res­pub­li­ka­mi­za olan rəğ­bət xü­su­si ola­raq ifa­də edi­lir. Si­ya­si, iq­ti­sa­di, mə­də­ni, hu­ma­ni­tar və di­gər sa­hə­lər­də iki­tə­rəf­li və çox­tə­rəf­li mü­na­si­bət­lə­ri uğur­la da­vam et­di­rən Azər­bay­ca­nı fərq­lən­di­rən ən mü­hüm və sə­ciy­yə­vi key­fiy­yət­lər­dən bi­ri müs­tə­qil si­ya­sə­tin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si­dir" (yap.org.az).


Mu­ra­do­va onu da qeyd edir ki, Azər­bay­ca­nın xa­ri­ci si­ya­sə­ti həm müs­tə­qil xa­rak­ter da­şı­yır, həm də bey­nəl­xalq hü­quq nor­ma­la­rı­na və prin­sip­lə­ri­nə söy­kə­nir, iki­tə­rəf­li, çəx­tə­rəf­li mü­na­si­bət­lə­rin ru­hu­na - ma­hiy­yə­ti­nə əsas­la­nır: "Res­pub­li­kaı­mı­zın mo­de­ra­tor­lu­ğu və tə­şəb­bü­sü ilə stra­te­ji əhə­miy­yət­li la­yi­hə­lər re­al­laş­dı­rı­lır, Azər­bay­can Av­ra­si­ya­nın ener­ji və nəq­liy­yat xə­ri­tə­si­ni ya­ra­dır. Yə­ni öl­kə­miz re­gio­nal və bey­nəl­xalq təh­lü­kə­siz­li­yə, əmək­daş­lı­ğa çox mü­hüm töh­fə­lər ve­rir. Pre­zi­dent İl­ham Əli­yev bəhs olu­nan çı­xı­şı za­ma­nı diq­qə­tə çat­dır­dı ki, Azər­bay­can bey­nəl­xalq mə­sə­lə­lər­lə bağ­lı çox uğur­lu si­ya­sət apa­rır, qon­şu öl­kə­lər­lə əla­qə­lə­ri­miz ən yük­sək sə­viy­yə­də­dir: "Azər­bay­can İs­lam Əmək­daş­lıq Təş­ki­la­tı çər­çi­və­sin­də çox bö­yük hör­mə­tə la­yiq­dir. Av­ro­pa İt­ti­fa­qı­nın üz­vü olan 9 öl­kə ilə bi­zim stra­te­ji tə­rəf­daş­lıq haq­qın­da sə­nə­di­miz var və bu il Tə­rəf­daş­lıq Prio­ri­tet­lə­ri sə­nə­di im­za­la­nıb". Şərq­lə Qər­bin qo­vu­şu­ğun­da yer­lə­şən Azər­bay­can bu gün həm də bey­nəl­xalq dia­loq və əmək­daş­lıq mə­ka­nı ki­mi ta­nı­nır. Öl­kə­miz­də çox mü­hüm və mö­tə­bər bey­nəl­xalq təd­bir­lər ke­çi­ri­lir, re­gi­on­da və dün­ya­da si­ya­si pro­ses­lə­rə cid­di şə­kil­də müs­bət tə­sir edən va­cib qə­rar­lar qə­bul edi­lir. Bü­tün bun­la­rı müm­kün edən baş­lı­ca amil, tə­bii ki, güc­lü, qüd­rət­li Azər­bay­ca­nın müs­tə­qil si­ya­sə­ti­ni uğur­la da­vam et­dir­mə­si və bey­nəl­xalq möv­qe­lə­ri­ni mü­tə­ma­di ola­raq möh­kəm­lən­dir­mə­si­dir".

 

Rə­şid RƏ­ŞAD

 Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun maliyyə dəstəyi ilə çap olunur

  • SON XƏBƏR
  • TREND